Koha e parashikuar e leximit: 4 minuta
23 janar 2026
Presidenti amerikan, Donald Trump, gjatë përurimit të Bordit të tij të ri të Paqes në Forumin Ekonomik të Davosit këtë javë, premtoi se “së bashku mund t’i japim fund dekadave të vuajtjeve, të ndalojmë gjenerata të tëra urrejtjeje dhe gjakderdhjeje, dhe të krijojmë një paqe të bukur, të përjetshme dhe të lavdishme, jo vetëm për rajonin, por për të gjithë botën.”
Ndërsa disa e shohin këtë si një hap të jashtëzakonshëm për paqen, për shumë vëzhgues dhe zyrtarë ndërkombëtarë, kjo duket si një përpjekje e Trump për të riformuar arkitekturën pasluftës dhe për të krijuar institucione të reja që ai mund t’i dominojë. Kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, paralajmëroi në rrjetet sociale: “Nuk do të lejojmë të mashtrohemi,” ndërsa Viktor Orban, një mbështetës i fuqishëm i Trump në Evropë, e përshkroi përpjekjen e tij si të vlefshme: “Nëse Trump, atëherë paqe.”
Draft-karta e Bordit tregon se Trump do të jetë kryetar për jetë, madje edhe pas përfundimit të mandatit të tij presidencial. Ai do të ketë autoritet për të ftuar apo përjashtuar shtete, për të krijuar apo shpërndarë organe ndihmëse, dhe për të emëruar pasardhësin e tij sipas dëshirës. Çmimi i anëtarësimit të përhershëm është i lartë: 1 miliard dollarë.
Inaugurimi i Bordit erdhi pas një periudhe veprimesh të forta të SHBA-ve: arrestimi i udhëheqësit venezuelian, kërcënime ndaj Iranit dhe një ofertë për Grenlandën, gjë që tronditi Evropën dhe pjesë të tjera të botës. Në Davos morën pjesë 19 vende, nga Argjentina e deri në Azerbajxhan, duke përfshirë ish-republikat sovjetike dhe vendet e Gjirit.
Ndërkohë që disa vende kanë pranuar të bashkohen, të tjerat, përfshirë Suedinë dhe disa shtete skandinave, kanë shprehur rezervat e tyre. Norvegjia për shembull deklaroi se propozimi kërkon dialog të mëtejshëm me Uashingtonin. Disa shtete me shumicë myslimane, përfshirë gjashtë vende arabe, Turqinë dhe Indonezinë, u përqendruan te një “paqe e drejtë dhe e qëndrueshme në Gaza.”
Megjithatë, statuti i Bordit nuk përmend Gazën, gjë që disa kritikë e shohin si një projekt madhështor të Trump me qëllim kryesor arritjen e Çmimit Nobel për Paqen, të cilin ai nuk e ka fituar. Për disa udhëheqës botërorë, përfshirë Presidentin francez Macron dhe kryeministrin slloven Robert Golob, ky Bord përbën ndërhyrje të rrezikshme në rendin ndërkombëtar.
Trump ka deklaruar se Bordit i takon fleksibiliteti i plotë për veprime, dhe se ai do të punojë në bashkëpunim me Kombet e Bashkuara. Megjithatë, ai ka lënë qëndrime të paqarta mbi rolin e Bordit në zëvendësimin e OKB-së, duke thënë se OKB-ja nuk ka qenë gjithmonë efektive dhe se ai mund të arrijë rezultate që ajo nuk i ka arritur.
Ekspertët e OKB-së e shohin këtë iniciativë si reflektim të dobësisë së strukturës aktuale ndërkombëtare dhe një mundësi për të rivendosur çështjet e paqes në axhendën globale. Megjithatë, disa ish-zyrtarë paralajmërojnë se fuqia e ligjit nuk mund të zëvendësohet nga ligji i pushtetit, duke nënkuptuar rreziqet e mbivendosjes së interesit personal mbi diplomacinë ndërkombëtare.
Në çështjet konkrete të rajonit, Trump ka ndërhyrë drejtpërdrejt për të lehtësuar armëpushimin në Gazë, ndërmjetësuar konfliktin 12-ditor midis Iranit dhe Izraelit dhe ka premtuar zgjidhje të shpejta për Ukrainën. Ndërkohë, Bordi përbëhet nga tre nivele, duke përfshirë Bordin Ekzekutiv dhe Komitetin Kombëtar për Gazën, dhe përfshin një kombinim të zyrtarëve amerikanë, miliarderëve, ish-politikanëve dhe diplomatëve me eksperiencë në rajon.
Ky Bord duket se synon të riformulojë rolin ndërkombëtar të paqes, duke sfiduar strukturat ekzistuese të OKB-së dhe duke përqendruar udhëheqjen e tij te figura e Trump. Megjithatë, siç vërejnë disa ekspertë, kjo mund të nxisë debat dhe të rivendosë paqen si prioritet në politikën globale.
