Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
19 janar 2026
Nga Durrësi në Fier, nga Lezha në Gjirokastër, përmbytjet vijojnë të shkaktojnë dëme të mëdha, duke goditur banesa, biznese, tokë bujqësore dhe jetën e banorëve. Lagje të tëra si Spitallë, Ish-Kënetë e Shkozet u kthyen në liqene, ndërsa fshatra si Kashishti, Sukthi dhe Katundi i Ri u përballën me evakuime të detyruara për të shpëtuar jetën. Në disa zona, emergjenca natyrore mori edhe viktima, duke e kthyer fenomenin në një tragjedi njerëzore.
Edhe pse reshjet mesatare vjetore kanë shënuar një rënie që nga vitet 1950, intensiteti i përmbytjeve është rritur ndjeshëm gjatë tre dekadave të fundit. Historikisht, përmbytja e vitit 1962-’63, që preku Drinin, Bunën, Shkumbinin, Semanin dhe Vjosën, shërben si referencë për shkallën e rrezikut. Më pas, pas vitit 1990, degradimi i kanaleve të kullimit dhe sistemi i dobët i menaxhimit të ujërave ka bërë që përmbytjet të shndërrohen në një problem vjetor.
Ekspertët vënë në dukje se problemi kryesor nuk është vetëm reshja, por mungesa e menaxhimit të duhur të infrastrukturës. Hidrovorët, të cilët duhet të largojnë ujin nga qytetet dhe fushat bujqësore, shpesh nuk funksionojnë siç duhet. Në Durrës, hidrovorët modernë dhe ato të vjetër janë pjesërisht funksionalë, ndërsa pjesa më e madhe e kanaleve kulluese janë jashtë funksionit. Vetëm rreth 40% e rrjetit të kanaleve është aktiv dhe për mirëmbajtjen e tyre kujdesen vetëm 26 punonjës.
Buxheti shtetëror për emergjencat civile është rritur vitet e fundit, duke arritur në 5.8 miliardë lekë të planifikuara për vitin 2026, përfshirë mbi 2.2 miliardë lekë për projektet e mbrojtjes nga përmbytjet dhe rehabilitimin e hidrovorëve. Por pavarësisht këtyre investimeve, mungesa e mirëmbajtjes dhe kapaciteti i reduktuar i infrastrukturës i kthejnë përmbytjet në një kërcënim të përhershëm për qytetarët dhe bujqësinë.
Sipas të dhënave, vetëm 1.778 hektarë nga 15.129 hektarë tokë bujqësore në Durrës janë të mbrojtura me kanale kullimi, duke lënë pjesën më të madhe të fushave të pambrojtura. Ekspertët paralajmërojnë se për të parandaluar katastrofa të tilla në të ardhmen, janë të nevojshme investime strategjike, modernizim i hidrovorëve dhe zgjerim i rrjetit të kanaleve, përveç një sistemi më të mirë të monitorimit dhe mirëmbajtjes.
Ky fenomen tregon se përmbytjet nuk janë vetëm rezultat i reshjeve intensive, por edhe pasojë e keqmenaxhimit dhe infrastrukturës së amortizuar, duke i kthyer fatkeqësitë natyrore në një problem të përsëritur social dhe ekonomik për vendin.
