Koha e parashikuar e leximit: 2 minuta
29 janar 2026
Evropa duhet të forcojë mbrojtjen e saj dhe rolin në NATO për të ruajtur fuqinë transatlantike, paralajmëroi shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas. Ajo nënvizoi se marrëdhënia SHBA–Evropë është tronditur thellësisht gjatë viteve të fundit, dhe se kontinenti duhet të marrë masa urgjente për të garantuar sigurinë e tij.
Kallas tha se SHBA-ja do të mbetet partner dhe aleat i Evropës, por se asnjë fuqi e madhe nuk ka mundur kurrë t’i sigurojë mbijetesën dikujt tjetër, duke shtuar se Evropa duhet të ndryshojë qasjen nga veprimet e ndara kombëtare drejt një veprimi më të përbashkët.
Komentet e saj vijnë pas debatit të ndezur mbi rolin e SHBA-së në NATO, pas komenteve të sekretarit të përgjithshëm të organizatës, Mark Rutte, i cili sugjeroi se ligjvënësit evropianë nuk duhet të pretendojnë se kontinenti mund të mbrohet pa SHBA. Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, reagoi duke theksuar se Evropa mund dhe duhet të marrë kontrollin e sigurisë së saj, duke shtuar se SHBA-të e mbështesin këtë proces si “shtyllë evropiane e NATO-s”.
Kallas përmendi gjithashtu tensionet e kaluara me administratën Trump, përfshirë kërcënimin për marrjen e Groenlandës, si shembull të një tranzicioni strukturor në mënyrën se si Uashingtoni i afron vëmendjen dhe prioritetet ndaj Evropës. Ajo theksoi se vendet që janë anëtare si të BE-së, ashtu edhe të NATO-s, kanë përgjegjësi të koordinuar për të forcuar rolin e një “shtylle të dallueshme evropiane” brenda aleancës.
Sipas saj, konsolidimi i përpjekjeve evropiane dhe rritja e peshës strategjike të Evropës brenda NATO-s do të forcojë jo vetëm sigurinë e kontinentit, por edhe vlerën dhe unitetin e aleancës transatlantike.
Debati i fundit SHBA–Evropë nxori në pah tensionet për Groenlandën dhe kërcënimet e mundshme të Trump ndaj aleatëve evropianë. Javën e kaluar, Rutte ndihmoi në qetësimin e situatës kur presidenti amerikan u tërhoq nga kërcënimi, por mbetet e qartë se Evropa duhet të forcojë kapacitetet e saj dhe rolin brenda NATO-s, duke përfshirë rritjen e shpenzimeve për mbrojtje dhe infrastrukturë deri në 5% të PBB-së deri në vitin 2035.
