Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
23 janar 2026
Shkencëtarët kanë publikuar një hartë të re të Antarktidës që tregon me detaje të papara relievin dhe peizazhet që fshihen nën shtresat e akullit të kontinentit më të ftohtë në botë. Ky zbulim pritet të rrisë ndjeshëm kuptimin tonë për topografinë e fshehur dhe ndikimin e ndryshimeve klimatike në këtë rajon.
Për herë të parë, studiuesit kanë kombinuar të dhëna satelitore me modelet fizike të lëvizjes së akullnajave, duke krijuar një pasqyrë shumë më të saktë të asaj që gjendet nën akull. Hartat tregojnë mijëra kodra dhe kreshta të pazbuluara më parë, si dhe detaje të thelluara të disa vargmaleve dhe kanioneve të fshehura.
“Është sikur të shohësh një imazh dixhital me rezolucion të lartë të asaj që më parë shihej vetëm në pikselë të grimcuar,” tha Dr. Helen Ockenden, autore kryesore nga Universiteti Grenoble-Alpes.
Matjet tradicionale nga toka ose ajri përdornin radar për të parë poshtë akullit, i cili në disa zona arrin trashësi deri në 4.8 km, por këto metoda kishin boshllëqe dhe linja të pakta matëse. Duke përdorur qasjen e re, studiuesit kanë zbuluar dhjetëra mijëra formacione të reja, duke përmirësuar kuptimin e rrjedhës së akullit dhe mënyrës se si relievi i fshehur ndikon në shpejtësinë e tij.
Një zbulim i veçantë është kanali i thellë në Pellgun Nënakullnajor të Maud, me gjatësi rreth 400 km, gjerësi 6 km dhe thellësi mesatare 50 m, që tregon strukturën e ndërlikuar të shtratit të kontinentit.
Ekspertët theksojnë se harta nuk është përfundimtare dhe mbetet e pasigurt në disa zona, por është një hap i rëndësishëm drejt kuptimit të mënyrës se si Antarktida mund të reagojë ndaj ngrohjes globale. Njohja e relievit të saktë të fshehur do të përmirësojë modelet kompjuterike për rrjedhën e akullnajave dhe për ndikimin e tyre në rritjen e nivelit të detit.
“Ky studim na ofron një pamje më të qartë për të parashikuar të ardhmen e Antarktidës dhe ndikimin e saj global,” tha Dr. Peter Fretwell nga Anketa Britanike e Antarktidës.
Studimi është botuar në revistën prestigjioze shkencore Science dhe përfaqëson një nga përpjekjet më të avancuara për të kuptuar “barkun” e fshehur të kontinentit të akullt.
