Koha e parashikuar e leximit: 5 minuta
10 korrik 2025
Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, do të përballet sot (10 korrik 2025) me një procedurë të rrallë për standardet europiane, një mocion mosbesimi në Parlamentin Europian, për shkak të mesazheve që ka shkëmbyer me kreun e kompanisë Pfizer, Albert Bourla, lidhur me blerjen e vaksinave gjatë pandemisë.
Edhe pse mocioni pritet të dështojë, procesi reflekton pakënaqësinë në rritje brenda radhëve të eurodeputetëve centristë, të qendrës së majtë dhe të Gjelbërve, grupime që e mbështetën von der Leyen për të ardhur në krye të Komisionit, por që sot reagojnë ashpër ndaj orientimit të saj gjithnjë e më të djathtë.
Vetë fakti që von der Leyen detyrohet të paraqitet para Parlamentit Europian për të mbrojtur vendimet e saj në rastin e njohur si “Pfizergate”, përbën një moment të vështirë politik për të, duke qenë se deri më tani ka arritur të qëndrojë larg përplasjeve politike të përditshme.
Votimi do të zhvillohet në Strasburg, mbi mocionin e paraqitur nga eurodeputetë të ekstremit të djathtë. Edhe pse rreziku i dorëheqjes së presidentes është thjesht teorik, një zhvillim i tillë do të rrëzonte të gjithë Komisionin, mocioni ka ngjallur debat dhe tension politik.
Mocioni u propozua nga eurodeputeti rumun Gheorghe Piperea, i njohur për qëndrimet e tij kundër vaksinave, me pretendimin se von der Leyen ka refuzuar të bëjë publike mesazhet SMS me kreun e Pfizer, një qëndrim që është kritikuar edhe nga Gjykata e Lartë e BE-së dhe cilësuar si “keqadministrim” nga një organ i pavarur.
Teksti i mocionit përfshin gjithashtu kritika për menaxhimin e fondeve të rimëkëmbjes post-Covid, bazën ligjore të një fondi mbrojtës me vlerë 150 miliardë euro, si dhe pretendime të pabazuara për ndërhyrje në zgjedhjet e fundit në Gjermani dhe Rumani. Deri tani, mocioni është mbështetur nga 75 eurodeputetë nacionalistë dhe ekstremistë.
Mocioni i mosbesimit në Parlamentin Europian është një ngjarje e rrallë. Herën e fundit ndodhi në vitin 1999, kur Komisioni i drejtuar nga Jacques Santer u përball me mocion të ngjashëm. Edhe pse ai mocion dështoi, Santer dhe komisionerët e tij dhanë dorëheqjen disa javë më pas, pasi Partia e Socialistëve Europianë tërhoqi mbështetjen.
Tensionet dhe rreziqet politike për presidenten
Ndërkohë, drejtuesit e grupeve të fuqishme parlamentare, si grupimi liberal Renew Europe dhe ai i Socialistëve & Demokratëve, kanë deklaruar se nuk do ta mbështesin mocionin, pavarësisht pakënaqësisë së tyre me zhvendosjen e Komisionit drejt të djathtës.
Sidoqoftë, bashkëpunëtorët e ngushtë të von der Leyen janë të shqetësuar për mundësinë e një numri të madh abstenimesh apo votash të bardha, skenar që do të dobësonte politikisht autoritetin e saj.
Nga ana tjetër, Manfred Weber, kreu i Partisë Popullore Europiane (EPP), u ka dhënë udhëzim eurodeputetëve të tij të jenë të pranishëm dhe të shfaqin mbështetje unanime për presidenten e Komisionit. Meqë për miratimin e mocionit kërkohet shumica prej dy të tretash, dështimi i tij është thuajse i garantuar.
Megjithatë, vetë procedura përbën një paralajmërim serioz për von der Leyen. Eurodeputetët janë bërë të vetëdijshëm se duhen vetëm 72 firma për të paraqitur një mocion mosbesimi, një prag i arritshëm për çdo grup parlamentar me ndikim.
Në të ardhmen, nëse grupime më të fuqishme si Socialistët & Demokratët apo të Gjelbrit vendosin të ndërmarrin një nismë të ngjashme, ndonëse sërish nuk do të mund të rrëzonin Komisionin, do të shkaktonin dëme të konsiderueshme politike.
Rreziku më i madh për von der Leyen është humbja, e pjesshme apo e plotë, e mbështetjes nga liberalët dhe socialistët. Edhe pse kjo nuk do ta detyronte të japë dorëheqje, do ta pengonte ndjeshëm në shtyrjen përpara të agjendës së saj legjislative, në një periudhë kur ish-presidenti i BQE-së, Mario Draghi, ka paralajmëruar për një “zbehje të ngadaltë” të Europës.
Një tjetër përplasje e mundshme është në fushën e migracionit. Komisioni i von der Leyen pritet të hasë rezistencë të fortë nga Parlamenti lidhur me një direktivë të re për kthimin e migrantëve. E majta e qendrës ka bërë të ditur se nuk do ta mbështesë nismën, ndërsa kryeministrja daneze Mette Frederiksen e ka pranuar se miratimi i kësaj direktive do të jetë “shumë, shumë i vështirë”.
Megjithatë, von der Leyen nuk ka shumë hapësirë manovrimi, pasi ndodhet nën presionin e liderëve kombëtarë. Por mocioni aktual mund të jetë vetëm fillimi i përplasjes së saj me Parlamentin Europian.
