Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
19 janar 2026
Kërcënimet e fundit të presidentit amerikan Donald Trump për vendosjen e tarifave ndaj disa vendeve evropiane, të lidhura drejtpërdrejt me çështjen e Groenlandës, si dhe kundërpërgjigjja e mundshme e Bashkimit Evropian, rrezikojnë të përshkallëzojnë një përplasje tregtare me pasoja serioze ekonomike për të dyja palët.
Trump ka paralajmëruar se duke nisur nga 1 shkurti do të vendosë tarifa 10% për importet nga Danimarka, Gjermania, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Holanda, Suedia, Norvegjia, Finlanda dhe vende të tjera evropiane. Nëse deri më 1 qershor nuk arrihet një marrëveshje, tarifat pritet të rriten në 25%.
Ky paralajmërim ka shkaktuar reagim të menjëhershëm në Evropë. Përfaqësues të disa shteteve anëtare zhvilluan një takim urgjent, ndërsa presidenti francez Emmanuel Macron i ka kërkuar BE-së të shqyrtojë përdorimin e instrumentit të saj kundër shtrëngimit ekonomik, një mekanizëm që mund të kufizojë aksesin e kompanive amerikane në tregun evropian ose të vendosë masa ndëshkuese ndaj shërbimeve dhe eksporteve amerikane.
Komisioni Evropian ka konfirmuar se mjetet për kundërpërgjigje janë në dispozicion dhe se BE-ja është e gatshme të reagojë nëse tarifat amerikane zbatohen. Paralelisht, po shqyrtohet edhe rikthimi i paketës së tarifave hakmarrëse në vlerë 93 miliardë euro, të cilat ishin pezulluar pas armëpushimit tregtar të përkohshëm të arritur verën e kaluar.
Ekspertët paralajmërojnë se një përshkallëzim i tillë do të krijonte pasiguri të lartë për bizneset, do të ngadalësonte investimet dhe do të godiste rritjen ekonomike. Sipas vlerësimeve, tarifat e reja mund të ulin Prodhimin e Brendshëm Bruto të Evropës me rreth 0.25 pikë përqindje gjatë këtij viti.
Ndërkohë, ekonomistët theksojnë se edhe SHBA-ja do të përballet me pasoja negative afatgjata, pasi tensionet me aleatët kryesorë tregtarë mund të dëmtojnë besueshmërinë e saj dhe të shtyjnë vendet partnere të kërkojnë marrëveshje të reja tregtare me aktorë të tjerë globalë.
Në këtë kontekst, Bashkimi Evropian dhe Kanadaja tashmë po forcojnë lidhjet tregtare me vende të tjera, ndërsa BE-ja ka finalizuar një marrëveshje historike tregtare me Mercosur-in e Amerikës së Jugut.
Ekspertët paralajmërojnë se pasiguria e vazhdueshme rreth tarifave dhe politikat e paqarta tregtare rrezikojnë të pengojnë investime të rëndësishme, të dobësojnë konkurrueshmërinë dhe të thellojnë ndarjet ekonomike mes aleatëve tradicionalë perëndimorë.
