Koha e parashikuar e leximit: 2 minuta
16 janar 2026
Teleskopi hapësinor James Webb (JWST) ka vëzhguar pika të vogla dhe të kuqe që shkëlqejnë në dritën infra të kuqe – fillimisht menduar të jenë galaktika të vjetra dhe të vogla. Por një studim i ri nga astrofizikani Vadim Rusakov nga Universiteti i Mançesterit sugjeron se këto pika mund të mos jenë galaktika në të vërtetë.
Hulumtimi tregon se secila pikë mund të fshehë një vrimë të zezë supermasive në rritje, e mbuluar nga vello gazrash dhe pluhuri, që e bën të vështirë identifikimin e saj në rreze X dhe radio. Nyjet më të ndritshme të këtyre pikave shkëlqejnë me fuqinë e rreth 250 miliardë diellëve, por gjenden në një hapësirë shumë kompakte, më të vogël se një e treta e një viti drite – shumë më e vogël për një galaktikë normale.
Këto pika u zbuluan fillimisht në fund të vitit 2022 dhe shtrihen brenda një miliard vjetësh nga Big Bengu, duke shkaktuar debat mes astronomëve: a janë ato grumbuj yjorë ultrakompaktë apo diçka më misterioze? Studimi i Rusakov sugjeron se “maskimi” i tyre pothuajse perfekt mund të fshehë aktivitetin e vrimave të zeza supermasive në universin e hershëm.
Gjetjet e këtij studimi janë publikuar në revistën Nature më 15 janar 2026, duke hapur një kapitull të ri në kuptimin e formimit të bërthamave galaktike dhe evolucionit të universit të hershëm.
Lexo më shumë rreth temës: https://www.livescience.com/space/cosmology/james-webb-telescope-saw-black-holes-emerging-from-cocoons-near-the-dawn-of-time-new-study-hints
