Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
23 janar 2026
Në një lëvizje për të forcuar praninë e saj në rajonin e Arktikut, Shtetet e Bashkuara kanë vendosur të blejnë anije të reja akullthyese nga Finlanda, vend i njohur botërisht për dizajnin dhe ndërtimin e këtyre anijeve. Ekspertët finlandezë po testojnë modelet e reja në laboratorët e Aker Arctic Technology në Helsinki, duke simuluar lundrimin nëpër ujëra të ngrira.
Temperaturat e ulëta dhe testimet në një rezervuar simulimi 70 metra të gjatë lejojnë inxhinierët të përshtatin trupin dhe fuqinë motorike të anijeve për të përballuar akullin e trashë dhe për të hapur kanale të sigurta për lundrim.
“Është thelbësore që anija të ketë forcë strukturore dhe motorikë të mjaftueshme për të thyer akullin,” thotë inxhinierja Riikka Matala. Drejtori ekzekutiv i kompanisë, Mika Hovilainen, shton se forma e trupit të anijes është po ashtu vendimtare: “Duhet të përkulet poshtë akullit dhe ta ndajë atë, jo thjesht ta presë.”
Finlanda është udhëheqëse globale në këtë fushë, duke projektuar 80% të akullthyeseve që përdoren aktualisht dhe duke ndërtuar 60% të tyre në kantieret finlandeze. Ekspertiza e vendit është arsyeja pse SHBA-të kanë vendosur të porosisin katër anije të tilla për Rojën Bregdetare amerikane, ndërsa shtatë të tjera do të ndërtohen në SHBA me mbështetje nga dizajnimi finlandez.
Presidenti Donald Trump e përshkroi blerjen si një mundësi për të siguruar “akullthyesit më të mirë në botë”, duke theksuar rëndësinë e pranisë amerikane në Arktik.
Sipas ligjit amerikan, anijet detare dhe ato të Rojës Bregdetare duhet të ndërtohen brenda vendit, por në këtë rast Presidenti Trump ka vendosur të anashkalojë këtë kërkesë, duke e justifikuar me arsye të sigurisë kombëtare. Ai përmendi “qëndrim agresiv ushtarak dhe shkelje ekonomike nga fuqitë e huaja”, duke nënkuptuar kryesisht Rusinë dhe Kinën.
Ky vendim vjen në një kohë kur ndryshimet klimatike po e bëjnë Oqeanin Arktik më të lundrueshëm për anijet e mallrave, veçanërisht kur akullthyesit hapin kanalet e tyre. Kjo krijon mundësi të reja për shkurtime tregtare nga Azia drejt Evropës, ose përmes veriut të Rusisë, Alaskës, Kanadasë, e deri përtej Groenlandës.
Reduktimi i akullit gjithashtu e bën më të aksesueshme eksplorimin dhe nxjerrjen e naftës dhe gazit nën sipërfaqen arktike. Peter Rybski, ish-oficer i Marinës Amerikane dhe ekspert për anijet akullthyese me bazë në Helsinki, thekson: “Trafiku në këtë rajon është shumë më i madh tani. Në Rusi ka një industri aktive të nxjerrjes së naftës dhe gazit, si dhe një rrugë të re transnëngarkese nga Evropa në Azi.”
