Koha e parashikuar e leximit: 4 minuta
28 korrik 2025
Në vitin 1964, historiani amerikan Richard Hofstadter shkroi një ese të famshme në revistën Harper’s Magazine me titull Stili Paranojak në Politikën Amerikane.
Në të, ai argumentonte se një kombinim i “teprimit të zjarrtë, dyshimit dhe fantazisë konspirative” ka qenë gjithmonë i pranishëm në jetën publike amerikane,nga aktivitetet e supozuara subversive të Illuminatëve të Bavarisë në fund të shekullit XVIII, deri tek Makkartizmi i viteve pesëdhjetë.
Sfida ndaj elitave
Dhe në të vërtetë, teoritë e konspiracionit kanë pasur një vend të rëndësishëm në historinë dhe imagjinatën e Amerikës që nga fillesat, si një dëshmi e një sfide të përhershme ndaj elitave politike, mediatike dhe gjyqësore që përshkojnë shoqërinë amerikane. 65% e amerikanëve besojnë se vrasja e John F. Kennedy ishte fryt i një komploti dhe se dikush tjetër, përveç Lee H. Oswald-it ose bashkë me të, vrau Presidentin. Ndërsa përqindje të konsiderueshme besojnë se zbritja në Hënë ishte një inskenim në një studio të Hollywood-it; se sulmet e 11 shtatorit ishin një “punë e brendshme” e organizuar nga shteti dhe se qeveria ka fshehur provat për vizitat e jashtëtokësorëve në Roswell të New Mexico-s.
Në këtë kontekst futet edhe rasti Epstein, miliarderi mik i Donald Trump, që vetëvra në vitin 2019 ndërsa ishte në burg i akuzuar për abuzime seksuale dhe trafik të të miturve. Rasti Epstein është pjesë e plotë e këtij tregimi, i cili është bipartizan, që do të thotë se prek si republikanët ashtu edhe demokratët. Uashingtoni sot është plot me teori konspirative, intriga dhe dyshime që qarkullojnë mes Shtëpisë së Bardhë dhe Kongresit, duke përmbytur ciklin e lajmeve në televizione dhe gazeta dhe duke u përhapur masivisht në rrjete sociale.
Kush guxoi të përmendte emrin e Trump në atë dosje? Ç’lidhje kanë Barack Obama, Hillary Clinton apo Joe Biden, i cili sipas zërave firmoste dekretet me stilolapsin automatik sepse ishte shumë i plakur?
Një dallim thelbësor
Ka një dallim thelbësor, megjithatë, me të kaluarën: presidentët, në përgjithësi, jo vetëm që nuk ishin burim i teorive të tilla, por përpiqeshin t’i hidhnin poshtë për të mbrojtur dinjitetin e zyrës dhe për të forcuar besimin në institucione. Lyndon Johnson, për shembull, në vitin 1964 krijoi Komisionin Warren për të përgënjeshtruar zërat për vrasjen e Kennedy-t, edhe pse pa sukses.
Karburanti
Por, në rastin e Donald Trump, komploti ka qenë si lëndë ushqyese dhe karburant për ngjitjen e tij politike. Që në vitin 2008, gjatë fushatës së parë të Barack Obamës, ai e përforcoi dhe ndihmoi në përhapjen e gënjeshtrës së “birther”-ëve, sipas të cilës Obama nuk ishte lindur në SHBA. As publikimi i certifikatës së plotë të lindjes së Obamës në vitin 2011 nuk e ndali plotësisht këtë shpifje. Po atë vit, Trump pretendoi se Osama bin Laden nuk ishte vrarë kurrë dhe madje akuzoi Obamën dhe Bidenin se kishin urdhëruar vrasjen e skuadrës së Navy SEAL që kreu operacionin, për të mos lejuar që ata ta zbulonin të vërtetën.
Më vonë, kur hyri në politikë, Trump nuk hezitoi të përdorte teoritë konspirative për të sulmuar kundërshtarët e tij, madje edhe brenda partisë së vet. Në vitin 2016 ai aludoi se babai i senatorit Ted Cruz (kundërshtar në primaret republikane) kishte qenë i përfshirë në vrasjen e Kennedy-t, duke treguar një foto ku babai i Cruz-it shfaqej me Oswald-in. Ishte një gënjeshtër, natyrisht, e ndërtuar për të dëmtuar Cruz-in, siç pranoi më pas një gazetar i National Enquirer, mik i vjetër i Trump.
