Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
05 janar 2026
Pas largimit të Nicolás Maduro nga pushteti, fokusi i Uashingtonit është zhvendosur drejt një prej pasurive më strategjike të Amerikës Latine: rezervave gjigante të naftës së Venezuelës.
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se përfshirja e SHBA-ve në sektorin energjetik venezuelian mund të gjenerojë “një pasuri të jashtëzakonshme”, si për rindërtimin ekonomik të vendit ashtu edhe për kompensimin e kompanive amerikane të dëmtuara nga shtetëzimet e dekadave të shkuara.
Venezuela zotëron rreth 17% të rezervave globale të naftës – më shumë se çdo vend tjetër në botë. Megjithatë, prodhimi ka rënë ndjeshëm gjatë dhjetë viteve të fundit për shkak të korrupsionit, keqmenaxhimit dhe mungesës së investimeve.
Hapja ndaj kapitalit privat
Para zhvillimeve të fundit politike, liderja e opozitës María Corina Machado kishte prezantuar një plan për hapjen e industrisë së naftës ndaj kapitalit privat ndërkombëtar. Plani parashikonte privatizim, ankande për asetet e kompanisë shtetërore PDVSA, kontrata të mbrojtura ligjërisht dhe mbikëqyrje nga institucione ndërkombëtare si Banka Botërore.
Edhe pse Machado është aktualisht jashtë skenës politike, vizioni i saj për shfrytëzimin e pasurisë energjetike mbetet relevant në kontekstin e ri gjeopolitik, shkruan Financial Times.
Interesi strategjik i SHBA-ve
Rikthimi i naftës venezueliane në tregun amerikan do të sillte disa përfitime kyçe për Uashingtonin. Nafta e rëndë e Venezuelës është e përshtatshme për rafineritë e Gjirit të Meksikës, të ndërtuara posaçërisht për këtë lloj nafte. Njëkohësisht, kjo do të ulte varësinë nga importet kanadeze, të cilat janë trefishuar vitet e fundit, dhe do të kufizonte ndikimin e Kinës, aktualisht blerësja kryesore e naftës venezueliane.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka theksuar se SHBA-të nuk do të lejojnë që hemisfera perëndimore të shndërrohet në bazë për rivalët strategjikë të saj.
Kush përfiton?
Sipas ekspertëve, përfituesit kryesorë duhet të jenë vetë qytetarët e Venezuelës. Kolapsi i industrisë së naftës ka shkatërruar ekonominë e vendit, duke nxitur emigracion masiv dhe varfëri të thellë. Ringritja e eksporteve do të sillte të ardhura fiskale, stabilitet ekonomik dhe ulje të flukseve migratore.
Kompanitë në pritje dhe sfidat
Chevron shihet si kompania amerikane më e pozicionuar për zgjerim, falë pranisë së vazhdueshme në vend. Ndërkohë, ExxonMobil dhe ConocoPhillips kërkojnë rreth 10 miliardë dollarë dëmshpërblim për asetet e konfiskuara në vitet 2000 dhe mbeten të rezervuara për një rikthim të mundshëm. Edhe kompani europiane si Repsol, Eni dhe Maurel & Prom po shqyrtojnë opsione të ngjashme.
Megjithatë, rruga drejt rimëkëmbjes mbetet e gjatë. Industria kërkon investime të mëdha, garanci ligjore, stabilitet politik dhe shkëputje nga praktikat e së kaluarës së PDVSA-së. Po ashtu, Venezuela duhet të rikthehet në tregjet ndërkombëtare të financimit pas sanksioneve të vitit 2017, me kosto të larta huamarrjeje për shkak të riskut të shtuar.
