Koha e parashikuar e leximit: 4 minuta
19 maj 2025
Mbretëria e Bashkuar dhe BE kanë arritur një marrëveshje të re që përcakton marrëdhëniet pas Brexit-it në fusha të tilla si të drejtat e peshkimit, tregtia dhe mbrojtja.
Detajet e plota do të përcaktohen më vonë.
Por ja një vështrim në atë që dimë se është në marrëveshje.
Peshkim
- Një marrëveshje e re do të mbajë status quo-në aktuale, duke u dhënë anijeve të BE-së akses të vazhdueshëm në ujërat e Mbretërisë së Bashkuar deri në vitin 2038.
- Marrëveshja e Brexit-it e vitit 2020, e cila i dha Mbretërisë së Bashkuar mundësinë të rifitonte 25% të kuotave të peshkimit të BE-së, pritej të skadonte vitin e ardhshëm.
- Mbretëria e Bashkuar do të vazhdojë të bjerë dakord për kuotat vjetore me BE-në dhe Norvegjinë dhe të lëshojë licenca për të kontrolluar se kush peshkon në ujërat e saj.
- Më vonë, qeveria pritet të zbulojë një “fond për peshkimin dhe rritjen bregdetare” prej 360 milionë funtesh për të investuar në komunitetet bregdetare.
Eksportet bujqësore
- Në këmbim të zgjatjes së rregullave aktuale të peshkimit, Mbretëria e Bashkuar ka siguruar një marrëveshje për të zvogëluar kontrollet mbi eksportet e ushqimit në BE.
- Zyrtarët do të heqin disa kontrolle rutinë kufitare për dërgesat e kafshëve dhe bimëve për në dhe nga BE-ja.
- Marrëveshja e re sanitare dhe fitosanitare (SPS) do të thotë që Mbretëria e Bashkuar mund të shesë hamburgerë dhe salçiçe të papërpunuara përsëri në BE për herë të parë që nga Brexit.
Siguria
- Është krijuar një pakt formal për mbrojtje dhe siguri midis Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së.
- Të dyja palët kanë kërkuar bashkëpunim dhe shkëmbim informacioni më të ngushtë që kur Rusia nisi pushtimin e plotë të Ukrainës dhe kur Donald Trump është rikthyer në Shtëpinë e Bardhë.
Qeveria thotë se marrëveshja “hap rrugën” për firmat e armëve me seli në Mbretërinë e Bashkuar për të hyrë në Security Action for Europe (Safe) – një fond i BE-së prej 150 miliardë funtesh që ofron kredi për projekte mbrojtëse.
Taksa e karbonit
- Mbretëria e Bashkuar dhe BE do të lidhin tregjet e tyre të karbonit për të shmangur taksat mbi mallrat me intensitet të lartë karboni, si çeliku dhe çimentoja, që udhëtojnë midis Mbretërisë së Bashkuar dhe BE-së.
- Mbretëria e Bashkuar nisi sistemin e vet të karbonit pas daljes nga Mekanizmi i Rregullimit të Kufijve të Karbonit të BE-së (CBAM).
- Qeveria thotë se do të kursejë 800 milionë paund në taksa dhe do të mbrojë çelikun britanik nga tarifat e BE-së, falë një marrëveshjeje vetëm për Mbretërinë e Bashkuar me vlerë 25 milionë paund në vit.
Porta elektronike për pasaporta
- Pushuesit britanikë do të jenë në gjendje të përdorin portat elektronike në më shumë aeroporte evropiane
- Kur Brexit i dha fund lirisë së lëvizjes, ai ndryshoi rregullat për njerëzit që udhëtonin drejt vendeve evropiane. Tani, mbajtësit e pasaportave britanike nuk mund të përdorin korsitë “BE/EEA/CH” në pikat kufitare të BE-së.
- Një sistem i ri pasaportash do ta bëjë më të lehtë udhëtimin për kafshët shtëpiake në Mbretërinë e Bashkuar, duke i dhënë fund nevojës për certifikata veterinare të përsëritura.
Ende në negociata
- BBC kupton se disa aspekte kyçe janë ende subjekt i negociatave të mëtejshme – siç është ideja e një skeme të lëvizshmërisë së të rinjve.
- Qeveria thotë se çdo “skemë përvoje për të rinjtë” do të jetë “e kufizuar dhe kohore”, si marrëveshjet që Britania ka me Australinë dhe Zelandën e Re.
- Ajo që më në fund do të përfshihet në këtë paketë do të përcaktojë axhendën për grupin e ardhshëm të negociatave pas Brexit-it në fillim të vitit të ardhshëm.
