Koha e parashikuar e leximit: 2 minuta
06 shkurt 2026
Shkencëtarët nga NASA dhe agjencia hapësinore franceze CNES kanë publikuar për herë të parë një vlerësim global të shkarkimit të ujit dhe të sedimenteve të pezulluara në lumenjtë e Tokës, duke përdorur të dhënat e misionit hapësinor SWOT (Surface Water and Ocean Topography).
Ky satelit, i vendosur në një lartësi prej 891 kilometrash mbi Tokë, përdor një instrument radari të quajtur KaRIn për të matur lartësinë e ujit në lumenj, liqene, rezervuarë dhe oqeane. SWOT përsërit gjurmën e tij globale çdo 21 ditë, duke ofruar një mbulim të gjerë që plotëson rrjetin ekzistues të sensorëve tokësorë.
Hartat e krijuara nga të dhënat e SWOT tregojnë rrjedhën dhe dendësinë e lumenjve në të gjithë planetin: sa më e ndritshme dhe e dendur të jetë rrjeti i lumenjve, aq më e madhe është rrjedha e ujit në ato zona.
Ky vlerësim është i rëndësishëm sepse jo vetëm mat sasinë e ujit që lëviz nëpër lumenj, por gjithashtu sasinë e sedimenteve të pezulluara që transportojnë lëndë ushqyese, tokë dhe ndotës, duke ndikuar në ekosistemet dhe cilësinë e ujit.
Përdorimi i këtyre të dhënave mund të përmirësojë parashikimin e përmbytjeve, planifikimin e ujitjes, menaxhimin e rezervuarëve dhe kuptimin e ndryshimeve sezionale dhe rajonale në rrjedhën e lumenjve, sidomos në vendet ku sensorët tokësorë janë të kufizuar ose mungojnë.
Ky zhvillim shënon një hap të madh drejt një kuptimi më të plotë të hidrologjisë globale dhe rolit jetësor që lumenjtë luajnë për planetin tonë.
