Koha e parashikuar e leximit: 2 minuta
11 shkurt 2026
Komisioni Evropian pritet të prezantojë në muajin mars masa të reja sigurie që do të ashpërsojnë rregullat për aksesin e kompanive të huaja në fondet publike të Bashkimit Evropian, me fokus të veçantë firmat kineze.
Sipas zyrtarëve të Komisionit, Brukseli synon të rishikojë rregullat buxhetore në mënyrë që të kufizojë pjesëmarrjen e kompanive kineze në kontratat publike fitimprurëse, si brenda ashtu edhe jashtë BE-së. Udhëzimet e reja do të vendosin kërkesa shtesë sigurie për operatorët e huaj që aplikojnë në tenderë publikë.
Këto masa vijnë në një kohë tensionesh të rritura gjeopolitike dhe tregtare me SHBA-në dhe Kinën, ndërsa BE-ja po shqyrton politika që favorizojnë më shumë bizneset evropiane. Rregullat do të prekin buxhetin aktual afatgjatë prej 1.8 trilionë eurosh, si dhe atë të ardhshëm që nis në vitin 2028.
Nisma është pjesë e një strategjie më të gjerë për të reduktuar ndikimin ekonomik të Kinës në Evropë. Paralelisht, një projektligj i Komisionerit për Industrinë, Stéphane Séjourné, synon të kufizojë investimet kineze dhe të detyrojë kompanitë e huaja të bashkëpunojnë me firmat vendase për të forcuar sektorët industrialë të BE-së.
Masat lidhen me një klauzolë të futur në vitin 2024 në rregullat buxhetore të BE-së, e cila parashikon “kërkesa sigurie” për kontratat që përfshijnë asete strategjike. Komisioni do të përcaktojë në javët në vijim sektorët konkretë që do të preken. Sipas burimeve, kufizimet mund të përfshijnë edhe ndalimin e kompanive kineze nga prodhimi i komponentëve strategjikë, si invertorët për panelet diellore. Rregullat do të aplikohen edhe për projektet e financuara nga Banka Evropiane e Investimeve.
Në kuadër të buxhetit të ri pas vitit 2028, kufizimet mund të ndikojnë në aksesin e kompanive të huaja në Fondin Evropian të Konkurrueshmërisë me vlerë 410 miliardë euro dhe në Fondin Global të Evropës prej 200 miliardë eurosh.
Ndërsa Franca mbështet zgjerimin e klauzolës “Blini produkte evropiane” në të gjithë buxhetin e BE-së, disa vende të Evropës Veriore – përfshirë Estoninë, Finlandën, Holandën dhe Suedinë – kanë shprehur shqetësime se prioritizimi i kompanive evropiane mund të rrisë kostot, të kufizojë aksesin në teknologji globale dhe të dekurajojë investimet në BE.
