Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
06 janar 2026
Ambiciet e Donald Trump për Venezuelën, Amerikën Latine dhe Groenlandën po shfaqin një paradigmë të re në politikën e jashtme amerikane, duke sfiduar rendin ndërkombëtar dhe duke vënë NATO-n në një pozitë të brishtë. Analisti italian Stefano Stefanini, këshilltar i lartë në ISPI dhe kolumnist i La Stampa, paralajmëron për mundësinë e një “Krime të re” në Arktik, që mund të ndryshojë ekuilibrat globalë dhe të testojë kufijtë e aleancës transatlantike.
Doktrina Donroe: Trumpi dhe epërsia amerikane në hemisferën perëndimore
Koncepti, i quajtur nga Stefanini si “Doktrina Donroe”, përfaqëson një version të reviduar të Doktrinës Monroe: SHBA-të synojnë të rivendosin epërsinë e tyre në Hemisferën Perëndimore dhe të vendosin kontroll mbi vendet strategjike. Ndërhyrja në Venezuelë ilustron një kalim nga qasja globaliste në një hegjemoni kontinentale, ku fuqia ekonomike dhe ushtarake vlerësohet mbi ligjshmërinë ndërkombëtare.
Pas Venezuelës, Trump ka kërcënuar edhe Kolumbinë dhe Kubën dhe ka ripërsëritur synimin për Groenlandën, duke theksuar rëndësinë strategjike të ishullit për sigurinë kombëtare amerikane. Analistët paralajmërojnë se nëse objektivi i SHBA-së është kontrolli i burimeve minerale të Groenlandës, kjo mund të shndërrohet në një “pushtim pa rezistencë”, të ngjashëm me skenarin rus në Gadishullin e Krimesë. Një veprim i tillë do të përbënte një krizë serioze brenda NATO-s, pasi aleanca nuk është projektuar për të përballuar agresionin e njërit anëtar ndaj një tjetri.
Amerika Latine dhe prioritetet amerikane
Venezuela dhe Kolumbia tregojnë ndryshimin e prioriteteve strategjike të SHBA-së: për Trumpin, interesat në Amerikën Latine kanë përparësi ndaj kundërshtimit të Rusisë në Ukrainë ose ndikimit kinez në Tajvan. Analistët theksojnë se qeveritë amerikane synojnë të sigurojnë lidershipin dhe ndikimin ekonomik në kontinent, duke mbajtur jashtë rajonit rivalitetin kinez dhe duke vendosur regjime të besueshme ndaj Uashingtonit.
Në rastin e Kubës, qëndrimi amerikan kombinon presionin me stimuj ekonomikë, duke synuar ndryshimin e regjimit. Ndërsa në Groenlandë, strategjia përqendrohet tek bindja e banorëve dhe presioni mbi Danimarkën, me opsionin ushtarak si skenar të fundit.
Efektet në rendin ndërkombëtar dhe NATO
Ky model politik shfaq një qasje selektive ndaj demokracisë dhe të drejtave të njeriut: qëllimi kryesor është kontrolli i burimeve dhe përfitimi ekonomik për SHBA dhe rrethin e tij politik. Për Evropën, sfida kryesore është të mbrojë sovranitetin danez mbi Groenlandën dhe të ruajë stabilitetin transatlantik, pa lejuar shkelje të rendit ndërkombëtar.
Stefanini paralajmëron se një ndërhyrje e drejtpërdrejtë mund të çojë në paralizim të NATO-s dhe të rikthejë debatet mbi rolin e aleancës në sigurinë globale, duke theksuar se SHBA prioritizon hemisferën e saj dhe interesat ekonomike mbi bashkëpunimin ndërkombëtar.
Përfundim
Doktrina Donroe e Trumpit tregon një riorientim të politikës amerikane: nga lidershipi global në hegjemoni kontinentale, me ndërhyrje të shpejta dhe demonstrative për kontrollin e burimeve strategjike. Për Evropën dhe NATO-n, kjo nënkupton një sfidë të re, ku ruajtja e rendit ndërkombëtar dhe sovranitetit të shteteve të aleancës bëhet një mision prioritar dhe urgjent.
