Koha e parashikuar e leximit: 3 minuta
12 janar 2026
Bashkimi Evropian ka bërë të ditur se në muajin janar do të nisë heqjen graduale të sanksioneve ndaj Kosovës.
Sanksionet ishin vendosur në verën e vitit 2023, pasi Prishtina zyrtare ka zbatuar rezultatet e zgjedhjeve të kontestuara në veriun e banuar me shumicë serbe, pavarësisht paralajmërimeve nga Brukseli.
Ky hap mund t’i ringjallë shpresat evropiane të Kosovës, pasi 2026-ta mund të jetë viti kur aplikimi për anëtarësim në BE, i dorëzuar në fund të vitit 2022, do të shqyrtohet për herë të parë nga Komisioni Evropian.
Ndryshe nga masat formale të BE-së në raste të tjera, në rastin e Kosovës ato u vendosën pa miratimin unanim të 27 shteteve anëtare. Ish-drejtuesi i politikës së jashtme të BE-së, Josep Borrell, u ka rekomanduar kryeqyteteve të zbatojnë masat, duke përfshirë ngrirjen e fondeve dhe pezullimin e vizitave të nivelit të lartë, pa ndonjë detyrim formal.
Një kthesë pozitive u shënua me krijimin e përbërjes së re të Komisionit Evropian në fund të vitit 2024, ku disa diplomatë evropianë vlerësuan se zyrtarë të mëparshëm, përfshirë Oliver Varhelyin, kishin penguar çdo lëvizje reale në favor të Kosovës.
Masat ndaj Kosovës u diskutuan gjatë vitit 2025 dhe më pas u paralajmërua heqja graduale e tyre. Në Samitin BE-Ballkani Perëndimor, më 17 dhjetor 2025, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, njoftoi heqjen e masave, duke përmendur zgjedhjet lokale të qeta në veri të Kosovës si një faktor kyç.
Sipas marrëveshjes së fazuar, gjysma e fondeve të ngrira, rreth 216 milionë euro, do të lëshohej menjëherë për Prishtinën, ndërsa pjesa tjetër, 205 milionë euro, do të shpërndahej pas zgjedhjeve parlamentare më 28 dhjetor, për të shmangur ndikimin politik në fushatë.
Megjithatë, procesi teknik i lirimit të fondeve ende nuk ka filluar plotësisht. Hapi i parë i grantit është “programuar” për përfitues të ndryshëm, por transferimi i parave nuk ka ndodhur ende, dhe hapja formale për grantin e dytë pritet të kryhet gjatë janarit 2026.
Në Bruksel, diskutohet gjithashtu për mënyrën teknike të heqjes së masave – nëse duhet konsultim me shtetet anëtare apo Komisioni mund të veprojë i vetëm. Sidoqoftë, ka një interes të qartë nga Komisioni Evropian për të rifilluar angazhimin me Kosovën.
Nga ana tjetër, disa shtete të BE-së, që nuk e njohin ende Kosovën, si Qiproja, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja, kanë bllokuar çdo përparim të menjëhershëm. Prandaj, pritshmëritë janë që gjatë gjysmës së parë të vitit 2026 të mos ketë zhvillime të mëdha, ndërsa ndryshime mund të ndodhin gjatë presidencës irlandeze në korrik, kur Irlanda synon të përfshijë edhe Kosovën në procesin e vlerësimit për anëtarësim në BE.
Diplomatët në Bruksel e shohin këtë si një mundësi për rifillimin e dialogut Kosovë–Serbi dhe si një hap të rëndësishëm drejt integrimit evropian, edhe pse sfidat politike dhe teknike mbeten të shumta.
